Σπηλαιολογία

H σπηλαιολογία έχει σαν στόχο την ανακάλυψη, εξερεύνηση, καταγραφή, επιστημονική έρευνα και προστασία των σπηλαίων. Tα σπήλαια είναι φυσικά μνημεία και λειτουργούν σαν «παράθυρα», που βλέπουν στο παρελθόν. H συστηματική καταγραφή και έρευνά τους έχει δώσει πλήθος από στοιχεία για την ιστορία της Εξέλιξης τόσο του Avθρώπου, όσο και του πλανήτη μας.

Το περιβάλλον των σπηλαίων αποτελεί πρόκληση και για το σπηλαιολόγο εξερευνητή – φυσιολάτρη – αθλητή, αλλά και για τα σπηλαιολόγο – επιστήμονα – ερευνητή. 0 πρώτος, θα ανακαλύψει, θα εξερευνήσει και θα καταγράψει τα σπήλαια χρησιμοποιώντας μεθόδους και τεχνικές, που θα του επιτρέψουν να προσεγγίσει δύσκολα και φαινομενικά απροσπέλαστα τμήματα του σπηλαίου (λίμνες, πηγάδια κλπ.), ενώ ο δεύτερος μέσα από την επιστημονική μελέτη θα φέρει στο φως νέα στοιχεία, πολύτιμα για την διεύρυνση της ανθρώπινης γνώσης.

Οι δύο αυτοί τρόποι προσέγγισης των σπηλαίων αλληλοσυμπληρώνονται και είναι εξίσου σημαντικοί. Τα σπήλαια είναι Γεωλογικά φαινόμενα μεγάλης σημασίας. Η διαμόρφωσή τους οφείλεται στην κίνηση του νερού το οποίο, διεισδύοντας στα πετρώματα, τα διαβρώνει και έτσι σχηματίζονται οριζόντια σπήλαια, βάραθρα (κατακόρυφα πηγάδια), υπόγειοι ποταμοί, πηγές, καταβόθρες κλπ.

Σ’ αυτήν ακριβώς τη διαβρωτική κίνηση του νερού οφείλεται η δημιουργία του διάκοσμου των σπηλαίων: του Σπηλαιοθέματος. Η σταγονοροή, διαδικασία αργή μα σταθερή, αφήνει κατάλοιπα ασβεστίου, εξαιτίας το οποίου δημιουργούνται οι σταλακτίτες, που κρέμονται από την οροφή του σπηλαίου και οι σταλαγμίτες, που υψώνονται από το δάπεδο του.

Συχνά, μετά από αιώνες, οι σταλακτίτες ενώνονται με τους σταλαγμίτες σχηματίζοντας κολόνες, που προκαλούν δέος στον επισκέπτη. Για τη δημιουργία των Σπηλαιοθεμάτων χρειάστηκαν δεκάδες ή και εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια. Αυτά, όμως, που έφτιαξε καρτερικά ο χρόνος μπορούν να καταστραφούν ανεπανόρθωτα σε μια μόλις στιγμή από τον απρόσεκτο-ανεκπαίδευτο επισκέπτη. Για αυτό πρέπει κατά την επίσκεψή μας σε ένα σπήλαιο να φροντίζουμε ώστε να μην ακουμπάμε απρόσεκτα, να μη σπάμε, αλλά να σεβόμαστε και να προστατεύουμε το διάκοσμό του καθώς και τους κατοίκους του. Ο σκοτεινός και ήσυχος κόσμος των σπηλαίων φιλοξενεί πλάσματα, που έζησαν, εξελίχθηκαν και προσαρμόστηκαν μέσα στην ιδιομορφία του σπηλαιοπεριβάλλοντος.

Η παρουσία μας δε θα πρέπει, λοιπόν, να ενοχλεί τους οργανισμούς που ζουν στο σπηλαιοπεριβάλλον και ιδιαίτερα τις νυχτερίδες, που είναι και οι πιο συχνοί κάτοικοι των σπηλαίων. Η Ελλάδα αποτελείται κυρίως από ασβεστολιθικά πετρώματα, τα οποία κατεξοχήν ευνοούν το σχηματισμό σπηλαίων. Μέχρι στιγμής πάνω από 7.000 σπήλαια και άλλες μορφές υπογείων εγκοίλων έχουν καταγραφεί, ενώ κάθε χρόνο δεκάδες νέα σπήλαια ανακαλύπτονται. Όσοι ασχολούνται με την σπηλαιολογία ονομάζονται σπηλαιολόγοι κι επειδή η εξερεύνηση ενός σπηλαίου είναι μια απαιτητική και συχνά δύσκολη δραστηριότητα, οι Σπηλαιολόγοι λειτουργούν μέσα σε οργανωμένες ομάδες.